Balıkçılık Sözlüğü
TEKNİK TERİM VE TANIMLAR
Balıkçılık donanımları, avlanma türleri ve sektördeki önemli kısaltmalar hakkında detaylı bir rehber.
AFTMA
Bu isim aslında Amerika’da amatör balıkçılıkla ilgili köklü bir derneğin isminin kısaltılmışıdır. Balıkçılığa bazı ölçü ve kalite standartları getirmiştir. Farklı markalar çeşitli ürünleri için farklı cinsten birimler kullanmaktadır. Daha çok fly balıkçılığın kendine özgü kamış, olta ve misinalarında bu AFTMA birimleri kullanılmaktadır. Bu ölçü, söz konusu setlerde hangi ölçüde misina kullanmanız gerektiğini gösterir.
COARSE
Coarse balıkçılık, genel anlamı ile alabalık ve somon haricindeki tatlı su avlanmaları için kullanılan genel bir tabirdir.
FEEDER
Feeder tek başına bir ürün olması yanında, bazı kamışlarda da görebileceğiniz bir versiyondur. Feeder tek başına yemlik anlamındadır. Ama ayrıca bir avlanma türü içinde aynı terim kullanılmaktadır. Plastik veya kauçuk bir eklenti ile iğnenizin biraz gerisine bir yemlik bağlayarak, 100 metre mesafeye kadar oltanızı atabilmeniz gerekir. Bu şekilde yemliğinizdeki yemler yavaşça çözülüp, iğnenizin bulunduğu bölgeye bir çekicilik kazandırır. Bu da size güçlü ve bu uzaklıkta bile balık vuruşlarını hissettirebilecek hassaslıkta bir olta gereksinimi doğurmaktadır. Bu tür kamışlar genellikle 3,00 ila 4,50 metre uzunluğunda olmaktadır. Ayrıca bu tür için özel yemlerde mevcuttur.
FS (Free Spool)
(FREE SPOOL makinenin üstündekinden başka kutu içerisinde fazladan makara bir olduğunu belirler) 2005 yılında dünyada çok yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanan bu makinelerin özelliği çoğu tüketici tarafından tam olarak bilinmemekte. Sadece emniyet açısından veya hassasiyet sağlamak için çift kalamalı olduğunu düşünenler çoğunlukta. Ancak gerçek amaç bu değil. Çift kalamalı makineler özellikle “canlı yem kullanımı” için tasarlanmış.
Sistem şöyle işliyor:
Makinede bir ön kalama, bir arka kalama, bir de kafanın hareketi halinde atan bir mandal veya düğme bulunuyor. Sistem genel anlamda iki kademeli kalama yapma imkanı sağlıyor. Mandal açık (ON) pozisyonunda iken, arkadaki kalama ile makara boşa dönecek şekilde ayarlanıyor. Bu özelliğe makinelerde ‘Serbest Makara’ (Free Spool) adı veriliyor. Makinenin kolu öne veya arkaya dönmeye başladığında, mandal düşüyor ve arka kalama devre dışı kalıyor. Bu andan itibaren öndeki kalama devreye giriyor.
Peki bu ne sağlıyor?
Canlı yem kullanırken, yemin suda doğal haliyle yüzmesini sağlamak için arka kalama çok gevşek ayarlanıyor. Böylece mandal açık konumdayken, misinaya bağlı sardalye, mamun, istavrit gibi canlı yem, misinayı rahatlıkla kafadan boşaltarak suda serbestmiş gibi yüzüyor. Yem bir balığı avladığında, balıkçı tasmalama hareketi yaparak kolu çevirmeye başlıyor. Bu anda ‘serbest makara’ mandalı atıyor ve kafa makarası önden ayarlanmış normal kalama ayarını buluyor. Bu ayarı kullanarak, balık yavaş yavaş kıyıya çekiliyor.
JERK
Jerk balıkçılık ise, Amerika’da tatlı suda levrek avı için geliştirilmiş bir türdür. Sığ sularda, botunuzdan, kamışınızı kendinize doğru sert ve anlık çekme yoluyla, “jerk” denilen hareket tarzını yeminize vermiş olacaksınız. Yem olarak ise, özel maket balıklar ve kurşunlu yumuşak plastik yemler kullanılmaktadır. Ayrıca yüzeyden Jerk tarzı levrek avlanmaları için Popper (kesik burunlu maket balık) balıklar oldukça uygundur. Ülkemizde silikon yem olarak bilinen Shad ile avlanma tarzı, yeminize hareket verme şeklinden dolayı, Perk’den çok Jerk tarzına daha yakın olarak yorumlanmaktadır.
KWOK
Yayın avlanmalarında kullanılan ürün, su yüzeyine çarptırılarak yayın balığını tahrik eden bir ses çıkartma özelliğine sahiptir.
LBS
Daha çok İngiltere menşeli balıkçılık türlerinde, özellikle de sazan balıkçılığında kullanılan bir ağırlık birimidir. Tüm kamışlarda atar rakamları gram türünde belirtilirken, sazan kamışlarının atarları Lbs türündendir. 1 lbs 28,4 gram olarak hesaplanabilir. Örneğin 2,75 yani 2 3/4 lbs bir kamışın atarı 2,75 X 28,4 yani 78,1 gramdır. Lbs rakamlarına +/- % 15 tolerans vererek atarı gram yönünden bulabilirsiniz. Kısacası, 2 3/4 atarlı bir kamışın atarı 65 – 90 gramdır.
MATCH
Match balıkçılık, tatlı suda düzenlenen turnuvalara verilen isimdir. Göl kamışı ile, makinesiz bir şekilde sazan, çapak, kızılkanat, ve tatlı su levreği gibi türleri kapsamaktadır. Kısacası Match özelliğe sahip bir ürün, az önce belirttiğimiz türdeki tatlı su balıkları için kullanılmalıdır.
MULTIPICKER
Bu kavram ise farklı aksiyonlara sahip birden fazla uç parçaya sahip bir kamışı ifade eder. Multipicker kamışların ilk parçası çıkarılabilir ve kullanımınıza göre farklı esneklikte bir uç takabilirsiniz. D.A.M. multipicker ürünlerinde daha çok üç farklı esneklikte uç parça sunulmuştur.
PERK
Perk balıkçılık, kurşun maket balıklar ile morina tipi avlanmalar olarak tanımlanabilir. Kurşun balık, deniz dibine yatırılarak; yukarı ve aşağıya doğru, kısa mesafeli ve sert vuruşlarla hareketlendirilmektedir.
REEF
D.A.M. firmasının dip atışlara yönelik genellikle 250-500g aralığındaki atarlara sahip kamış serileridir.
SPIN
Spin kavramı yine bir avlanma yöntemini ifade eder. Ülkemizde at-çek olarak bilinen tür maket balık, kaşık ve benzeri yemlerle, kamışınızı beklemeye bırakmadan yapılan aktif bir avlanma türüdür.
WF
D.A.M (tüm fly bedenlerinde WF agırlığın uçta oldugunu ifade eder). fly misinaların, “ağırlık ileri” (Weight Forward) özelliğini ifade eder. Bu özellik sayesinde misinanın ağırlığı ön tarafta olacak ve daha ileri ve daha düzgün nokta atışları yapmanıza imkan sağlayacaktır.